Sommige mensen sparen bijna al hun geld op en hebben hier geen moeite mee. Andere mensen (hier val ik zelf ook onder) geven veel geld uit en sparen (bijna) niet. Dan zijn er nog mensen die af en toe wat geld opzijzetten. Maar waarom hebben sommige mensen nou zoveel moeite met sparen en gaat het anderen zo gemakkelijk af? Dat heeft Sophia van de redactie even voor je uitgezocht!

Allereerst kan het zijn dat je niet genoeg geld hebt om te kunnen sparen, toch is dit bij veel mensen niet de reden, het ligt vaak aan iets anders…

Iets waar veel uitgevers tegenaan lopen is van het nu genieten, liever in het nu dan later. Hierdoor is geld ook sneller op aan dingen die nu leuk zijn. Voorbeelden hiervan zijn kleding kopen, avondje stappen, spontane uitjes etc. Dit wordt ook wel de “present bias” (nu bias) genoemd. Deze bias houdt de neiging in om dingen in het nu meer te waarderen ten koste van onze lange termijn doelen. Bepaalde dingen kunnen deze bias ook versterken, zoals honger hebben of emoties. Je kan ook denken aan advertenties die aanmoedigen tot uitgeven, dit alles maakt sparen niet makkelijker.

Een tweede factor is iemands zelfcontrole. Zelfcontrole omvat onze impulsbeheersing. Dit betekent dat je je impulsen kan beheersen (zoals niet nu dat leuke shirt kopen) ten behoeve van je lange termijn doel (geld sparen). Zelfcontrole verschilt per persoon en het komt op veel levensgebieden kijken. Mensen met minder zelfcontrole hebben meer moeite met het volhouden van diëten, stoppen met roken, gaan vaker vreemd e.d. Maar goed nieuws voor de mensen met een lage zelfcontrole (ik hoor hier absoluut bij), het is trainbaar!

Mensen hebben van zichzelf een verliesaversie. Ik hoor je nu denken, wat is dat in vredesnaam? Ik ga het middels een voorbeeld even uitleggen. Stel je voor: jij vindt één euro, dan ben je waarschijnlijk blij. Maar stel je nu voor dat je twee euro’s vindt en je raakt er één kwijt, ben je dan nog steeds zo blij? Waarschijnlijk niet. Rationeel zijn beide situaties hetzelfde, je eindigt met één euro. Echter, emotioneel zijn de situaties absoluut niet hetzelfde. We vinden verlies maken niet leuk en we doen er dan ook alles aan om dit te voorkomen. Wat heeft deze aversie nu te maken met sparen? Op het moment dat jij je geld ontvangt op je rekening (salaris, ome duo’s bijdrage, zakgeld) zie je het bedrag op je rekening staan en je bedenkt wat je er allemaal mee kan kopen en wat je deze maand voor plannen hebt etc. Maar als je een deel van het geld weg gaat zetten op je spaarrekening, heb je dus ook minder om uit te geven. Hierdoor zal je sparen zien als ‘verlies’ en daarom stellen we dit ook liever uit.

Maar waarvoor sparen de spaarders dan? En waarom gaat het sommige mensen zo ‘makkelijk’ af? Als je deze vragen stelt aan een zoekmachine vindt je eigenlijk alleen maar antwoorden op de vraag waarom sparen moeilijk is. Daarom heb ik een kleine enquête gedaan onder mijn directe kringen en wat bleek? Als ik spreek voor de spaarders in mijn omgeving, sparen de meeste niet doel-specifiek. Hiermee bedoel ik dat ze sparen om iets achter de hand te hebben of gewoon voor de toekomst. Ongeveer 80% van de spaarders zijn ‘gewoon’ spaarders. Sparen is een gewoonte, als je jezelf aanwent om elke maand een X bedrag opzij te zetten dan wordt dit ook makkelijker mettertijd. Daarnaast komt zelfcontrole aan deze kant ook kijken, mensen met meer zelfcontrole vinden het ook gewoon makkelijker om te sparen. Hoe veel wordt er dan ongeveer gespaard in Nederland? Ik heb het even voor je opgezocht! Per huishouden werd er vorig jaar ongeveer 17.000 euro gespaard. Het doelsparen is populairder onder jongeren, 71% van de jongeren (18-29 jaar) spaart voor concrete doelen, zoals vakanties, een auto e.d. Zelf spaar ik ook alleen voor een concreet doel, maar ik ben erachter gekomen dat het toch handig is om buiten dit doelsparen wat geld achter de hand te hebben voor onverwachte uitgaven.

Ben je nu helemaal warm gelopen voor het sparen? Hier een paar tips:

  1. Probeer automatisch sparen. Je kan instellen op je internetbankieren dat je elke maand een vast bedrag overgemaakt wil hebben naar je spaarrekening, hierdoor heb je er zelf geen erg in!
  2. Zie sparen als een manier van je (toekomstige) zelf te betalen. Door dit perspectief zie je sparen niet meer als verlies (ik kan minder uitgeven), maar als winst (in de toekomst kan ik ook leuke dingen doen).
  3. Stop je kleingeld in een spaarpot. Het kleingeld in je portemonnee geef je het snelste uit en waaraan je dat uitgeeft is vaak een raadsel.
  4. Bespaar op vaste lasten.
  5. Leer investeren en beleggen en word je eigen geldboom!