Ja, ik ga er toch over beginnen. Sinds een aantal jaren een sterk terugkerend aspect in het nieuws, op de radio en aan de eettafel. Dit jaar deden zich weer heftigere vormen van de discussie voor. Sylvana Simons werd opgespoord bij haar huis en de snelweg werd geblokkeerd door pieten-liefhebbers zodat een bus vol pieten-haters niet verder konden. Ondanks dat pakjesavond al is geweest, is het nog steeds een onderwerp waar inmiddels heel Nederland en omstreken hoofdpijn van krijgt. Aangezien het onderwerp mij ook bezighoudt, ga ik toch nog even mijn mening hierover met jullie delen.

Ik studeer Algemene Sociale Wetenschappen in Utrecht en het leuke aan deze studie is dat ik veel verschillende perspectieven over de maatschappij meekrijg. Anders dan veel leden van deze Psychologie vereniging Alcmaeon, kijk ik voornamelijk naar de meer sociale kanten van een probleem in de samenleving. In een vak dat ik heb gevolgd over minderheden in de samenleving, kwam ook de discussie aan bod. In het hoorcollege werd mij verteld dat er altijd een bepaalde competitie zal zijn tussen verschillende groepen in een samenleving. In dit geval zijn dat de pro-pieten en de anti-pieten. In mijn opzicht kunnen we deze groepen ook wel benoemen als de groep die heeft geaccepteerd dat Nederland toch niet zo’n tolerante cultuur heeft en de groep die dit nog niet wilt toegeven.

Zoals Arjen Lubach ook aankaart in zijn show Zondag Met Lubach, is het natuurlijk niet leuk dat wanneer je nooit kwaad hebt gezien in zwarte piet er ineens mensen zijn die zwarte piet racistisch en discriminatie noemen. Dit maakt het voor de oer hollandse sinterklaasfeest-liefhebbers niet makkelijker om verandering van het feest door te voeren. Dit zou dan een bevestiging kunnen zijn van dat zij al die jaren racistisch bezig waren, terwijl ze dit nooit zo bedoeld hebben. Ikzelf vind het niet onbegrijpelijk dat veel mensen de Piet nooit als racistisch hebben gezien. Toen de slavernij werd uitgevonden werd dit in eerste instantie ook niet als racistisch gezien. Dit is ‘slechts’ een manier van omgaan met een nieuwe situatie waarin een bepaalde groep zich bedreigd voelt door een andere groep en duidelijk wilt maken welke dominanter is. Dit heeft dan weer te maken met het streven naar een positieve groeps-identiteit, omdat dit tegelijkertijd ook zorgt voor een positiever zelfbeeld.

Een punt dat wel belangrijk om mee te nemen is dat ook deze attitudes over slavernij zijn veranderd over de tijd. Niet alleen meningen veranderen, ook cultuur is een dynamisch begrip. Ik denk dat ik niet duidelijker kan weergeven hoe ik erover denk dan Arjen Lubach zelf heeft gedaan in zijn show, dus raad ik hierbij aan: kijk deze aflevering. Hij kondigd zelfs een herstart van de discussie aan. Om te voorkomen dat deze in de herhaling gaat vallen heb ik een paar tips bedacht.

  • Voor de anti-pieten onder ons: Soms is de harde aanpak niet altijd de meest efficiënte manier om een punt te maken. Heb ook begrip voor diegenen onder ons die met de piet nooit iemand hebben willen kwetsen en verandering soms tijd nodig heeft. Een voorbeeld voor in de toekomst kan zijn om aan te kaarten dat tijden zijn veranderd en door de globalisering en multiculturaliteit van de samenleving het niet echt meer gepast is in plaats van de andere groep te definiëren als racisten.
  • Voor de pieten-liefhebbers onder ons: Verandering zit in onze natuur. Survival of the fittest. Wie zich het beste aan kan passen, overleeft. In deze dynamische wereld is het soms noodzakelijk om veranderingen door te voeren voor het algemeen goed. Als de piet wordt veranderd betekent dat niet dat jullie racisten zijn, maar dat cultuurgoed zoals tolerantie en vrijheid van meningsuiting voorop wordt gesteld. Het kinderfeest zal er met roetveegpiet niet minder leuk op worden, met het afzetten van snelwegen en mensen via internet bedreigen toch wel een beetje.

 

Hopelijk geeft dit een beetje hoop voor een leuk Sinterklaasfeest volgend jaar! En nu genieten van de Kerst, want ik denk dat we het er allemaal wel over eens zijn dat niemand zich aangevallen voelt door de elfjes die de kerstman met zich meebrengt!

 

Zondag met Lubach – Zwarte piet

https://www.youtube.com/watch?v=KjosGL5YwPw