Een ruis. Enkele vage woorden. Althans, door de tussenstop in de ruis begrijp ik dat hier het ene woord ophoud en het volgende begint. Vragende blikken. Ik denk dat het de bedoeling is dat ik antwoord geef. Maar wat geef ik als antwoord op vijf vage ruisen en een vriendelijke glimlach?

Een wereld zonder geluid. Om eerlijk te zijn kon ik me er van tevoren niets bij voorstellen. Terwijl ik dit schrijf, hoor ik het tikken van mijn vingers op het toetsenbord, het fluiten van de vogels, het waaien van de wind en (helaas) de verbouwing bij mijn buren. Alledaagse geluiden waar we normaal nooit bij stil staan, maar waar we onbewust zo aan gewend zijn geraakt.

Het horen van geluid lijkt de normaalste zaak van de wereld, maar voor zo’n 13.000 mensen in Nederland is dit niet het geval. Deze mensen zijn doof en hebben dus een gehoorverlies van minstens negentig decibel (ter vergelijking: het geluid van een stofzuiger is zo’n 60!). Er zijn prelinguaal-, laat- en plotsdoven. Prelinguaal doof houdt in dat je al voor  de taalverwerving doof bent geworden, dus voor het derde levensjaar. Laatdoven zijn op latere leeftijd doof geworden. Tenslotte zijn plotsdoven van het ene op het andere moment doof geworden. Dit is als het ware wat ik ga ervaren, wanneer ik voor een dag zal meemaken hoe het is om doof te zijn.

Omdat ik mij al langere tijd afvraag wat het nu echt inhoudt om doof te zijn, heb ik via Oorcheck al enkele fragmenten beluisterd waarin het te horen geluid voor slechthorenden in verschillende situaties is nagebootst. (Dit kun je overigens zelf ook beluisteren: http://www.oorcheck.nl/gehoorschade/hoe-ontstaat-schade/zo-klinkt-het/). Voor dit ‘experiment’ wil ik echter juist zelf de kleine dingen meemaken van het doof zijn, vandaar dat ik oortjes en een koptelefoon heb geleend van Kentalis en daarmee een dagje op stap ga.

Al heel snel is het duidelijk hoe erg ik aan al mijn omgevingsgeluiden gewend ben en gewend ben dat mijn acties een geluid veroorzaken. Ik heb dan ook niet door dat ik mijn bord belachelijk hard op de tafel zet, waarna ik ook de geïrriteerde opmerking van mijn vrienden niet hoor (#pluspunt). En nadat ik tenslotte het geluid van mijn laptop op standje maximaal zet en denk dat het geluid kapot is, dringt het pas echt tot me door… ik hoor niets.

De rest van de dag wordt dit me op verschillende manieren steeds weer duidelijk gemaakt. Op de fiets hoor ik niet wat het verkeer om mij heen doet en ben ik heel verbaasd wanneer een auto mij ‘plotseling’ passeert. In de trein versta ik niemand, begrijp ik niet waarom anderen lachen en wanneer ik iets tegen mijn vrienden wil zeggen, kijkt iedereen me aan. Blijkt dus dat ik aan het schreeuwen ben. Iets wat ik had kunnen weten uit een fragmentje van RTL Late Night (https://www.youtube.com/watch?v=tQ_E47mgAy4), maar waar ik toch totaal niet op voorbereid ben. Iets anders wat ik sterk in een uitspraak van Humberto herken, is dat ik een beetje paranoia wordt. Waar hij zich afvroeg wat de mensen achter hem deden, ben ik overmatig bezig met het analyseren van de mensen om mij heen. Waarom lachen ze? Waarover praten ze? Zou ik iets raars hebben gedaan? Ik betrek deze hele omgeving dan ook gelijk op mezelf; het spotlight effect is nog nooit zo groot geweest. Al mijn acties worden tot het maximale uitvergroot en mijn gedachtes hebben een mega-centrale plaats in mijn ‘tijdelijke wereld’. Uitwendig schreeuw ik de woorden naar mijn vrienden, inwendig schreeuwen de gedachten in mijn hoofd. Wanneer ik deze gedachtes vervolgens naar de achtergrond wil duwen met wat muziek, besef ik me dat ik geen muziek kan luisteren. Het wordt een lange dag…

Nu ik dit achteraf schrijf, besef ik hoe mijn vingers tikken op het toetsenbord en dat ik het geluid amper opmerk. Ik denk dat dit precies de kern van mijn ‘experiment’ weergeeft. Doof zijn is zoveel meer dan wat tv kijken zonder geluid of het communiceren met gebaren in plaats van woorden. Doof zijn is het missen van elk normaalgesproken vanzelfsprekend geluid. Deze geluiden miste ik heel erg toen ik ze niet meer hoorde, maar nu, een dag later, zijn ze weer net zo vanzelfsprekend als ze altijd waren. Toch probeer ik er meer bij stil te staan en soms even echt te genieten, want wat mogen we blij zijn met het mooie wonder om geluid te kunnen horen.

Wil je bericht krijgen wanneer er een nieuw artikel online komt? Volg ons dan via wordpress of bloglovin, of like onze facebookpagina Geestig Magazine!   Heb je zelf ook nog leuke ideeën voor een artikel of een bepaald onderwerp waar je graag wat over wilt lezen? Mail dat dan naar: redactiegeestig@alcmaeon.nl