Op momenten is het leven moeilijk en stressvol en zou je misschien wel even willen ontsnappen aan je drukke realiteit. We moeten echter onze grip op de realiteit niet voor lief nemen. Voor onze (psychische) gezondheid moeten we elke dag dankbaar zijn.

“Ik was 44 toen ik mijn eerste psychose had. In de tijd die eraan vooraf ging, was ik zwaar overspannen. Ik heb een paar jaar onder zware omstandigheden geleefd. Ik denk dat daardoor de psychose is ontstaan. De psychose was een ontlading van de druk die ik voelde. Bij een psychose slaat mijn brein op hol. Ik zie dingen die er niet zijn en ik denk dat alles wat ik zie een bepaalde betekenis heeft of heel betekenisvol is voor mij. Het brein is dolgedraaid: het draait maar door. Dat is afschuwelijk, maar toch ben ik dan niet bang. Ik kan het later precies navertellen, dus ergens is er ook een bepaalde afstand. Daar ben ik wel blij om, want met alle emoties, angsten en toestanden die erbij horen is het anders niet te bevatten. Als ik doordraai, heb ik ook hallucinaties: ik zie, hoor en ruik onaangename dingen die er niet zijn. In mijn eerste psychose bijvoorbeeld stond ik voor een trap in een huis. Ik zag wel tien trappen die allerlei kanten uitgingen. Waar moest ik naartoe? Ook hoorde ik opeens pianomuziek. Die muziek was eerst rustig en harmonieus, en werd vervolgens heel chaotisch. De muziek was er niet, maar ik hoorde hem wel. En hij was niet van echt te onderscheiden.”
– Carola

In het persoonlijke verhaal hierboven lees je over Carola’s psychoses en hoe ze die ervaart. Zij heeft last van visuele en auditieve hallucinaties, waarbij ze niet bang is, maar het vooral erg naar vindt. Er zijn echter ook veel mensen die een psychose ervaren die zeggen dagenlang gegrepen te zijn door verschrikkelijke doodsangst. Hieronder volgt het weer een indrukwekkend verhaal van Peter, die wanen heeft en wél veel angst.

“Tijdens een psychose ben ik bang dat mensen of buitenaardse wezens met laserstralen in mijn hoofd dingen kunnen veranderen, of informatie uit mijn hoofd kunnen halen. Sinds mijn tweede psychose overheerst tijdens een psychose het idee dat ik Jezus ben. In de aanloop naar de tweede psychose, toen ik zes nachten achtereen niet of nauwelijks had geslapen, zag ik op een nacht in mijn vrouw de duivel. Ik ben toen de slaapkamer uitgevlucht en heb om me tegen haar te beschermen, een rozenkrans gepakt. Mijn vrouw werd wakker en kwam naar me toe. Ik voelde me bedreigd, sloeg haar en probeerde haar te wurgen. Tot het tot me doordrong dat ik dat niet kon doen: Jezus was immers niet gewelddadig. Ik heb toen zelf de politie gebeld en ben met mijn auto gevlucht. Het moeilijkst vond ik achteraf het feit dat ik gewelddadig was geweest tegen mijn vrouw. Mijn vrouw heeft geweigerd aangifte te doen, zij vond dat het mij niet aan te rekenen was omdat ik ziek was. Ofschoon zij lange tijd bang voor mij is gebleven, heeft deze gebeurtenis mijn relatie met mijn vrouw niet beschadigd.
– Peter

Een psychose is een toestand waarin men fantasie niet van de werkelijkheid kan onderscheiden en waarin men een nieuwe realiteit creëert (Kaplan en Sadock, 2003). Meestal is er sprake van wanen en hallucinaties. Wanen kunnen uit zeer uiteenlopende vormen van irrationeel geloof bestaan, zoals de gedachte dat de overheid je 24/7 in de gaten houdt of dat de nieuwslezeres jou verantwoordelijk stelt voor de milieuproblematiek. Wanneer iemand hallucineert, krijgt hij te maken met zintuiglijke sensaties – dingen zien, horen, soms zelfs ruiken of voelen – zonder dat er sprake is van een externe gebeurtenis of stimulus die deze beleving veroorzaakt. Een bekende stoornis waarbij psychose altijd voorkomt is schizofrenie. Niet iedereen die een psychose doormaakt heeft echter schizofrenie.

Schizofrenie is bij velen het stereotype plaatje van een ‘compleet gestoord’ persoon, omdat het ernstig disfunctioneren veroorzaakt. Toch weten veel mensen eigenlijk niet zo goed wat het nou écht is. Schizofrenie is een stoornis gekenmerkt door verstoringen op cognitief, emotioneel, perceptueel en gedragsmatig gebied (Sadock, Sadock & Ruiz, 2015). Er ontstaat veel verwarring onder het ‘lekenpubliek’ over wat schizofrenie nou precies inhoudt. Het wordt vaak verward met ‘dissociatieve identiteitsstoornis’ (meerdere persoonlijkheden). Schizofrenie heeft echter niks te maken met het hebben van meerdere persoonlijkheden. Er valt onderscheid te maken tussen positieve en negatieve symptomen. Bij positieve symptomen gaat het dingen die bij mensen zonder schizofrenie niet voorkomen. Dan kan je denken aan psychotische verschijnselen als hallucinaties en wanen, maar ook verward denken en spreken of het maken van vreemde bewegingen. Bij negatieve symptomen ontbreekt er juist iets wat er eerst wel was/er wel hoort te zijn. Bijvoorbeeld vervlakking van gevoelens, energiegebrek, weinig initiatief nemen, terugtrekken uit sociale kringen en verminderd concentratievermogen.
Die negatieve symptomen worden gezien als de grootste levensberoving. Positieve symptomen zijn namelijk te onderdrukken met behulp van de juiste medicactie, maar de negatieve worden hier vaak niet mee aangepakt.

Het is duidelijk hoe ernstig dit soort psychische problematiek is, maar toch is het belangrijk mensen die eraan lijden niet als uitzicht-, kans- en toekomstloze gevallen te zien. Zonder de steun en het vertrouwen van de omgeving is terugkeren naar de maatschappij na een periode van breuk met de werkelijkheid haast onmogelijk.
De meeste mensen zullen bij het lezen van deze (beknopte) beschrijving van wat psychoses en schizofrenie omvatten, empathisch stilstaan bij hoe ernstig dit is en dan gewoon verder gaan met hun leven. En dat is eigenlijk precies wat ik wil. Dat je je gezonde leven gelukkig leidt, maar vooral gewoon niet vergeet dat het een voorrecht is, waar je af en toe bij stil moet staan.

 

Literatuur
Sadock, B., Kaplan, S. V., & Sadock, V. K. (2003). Sadocks Synopsis of
              Psychiatry.
Sadock, B.J., Sadock, V.A. & Ruiz, P. (2015). Synopsis of Psychiatry                   (11th Edition). Philadelphia, PA: Wolters Kluwer Business,                         383-384.

Bron persoonlijke verhalen Carola, Peter en meer:
http://www.ervaringswijzer.nl/hulp/psychose/verhalen/carola.php

 

Wil je bericht krijgen wanneer er een nieuw artikel online komt? Volg ons dan via wordpress of bloglovin, of like onze facebookpagina Geestig Magazine!    Heb je zelf ook nog leuke ideeën voor een artikel of een bepaald onderwerp waar je graag wat over wilt lezen? Mail dat dan naar: redactiegeestig@alcmaeon.nl