Oorlog laat diepe sporen na en is verantwoordelijk voor zowel lichamelijke als geestelijke wonden. Wie kent niet de verschrikkelijke beelden van soldaten uit de Eerste Wereldoorlog die getroffen zijn door een shellshock en niet meer kunnen functioneren. Of wat te denken van joden die gruwelijke taferelen hebben gezien in een concentratiekamp en deze iedere nacht herbeleven? Lichamelijke en geestelijke pijn leidt tot onmacht en wraakgevoelens, die soms alleen verzacht lijken te kunnen worden door de schuldigen te straffen voor hun daden. Het is echter moeilijk om een schuldige aan te wijzen. Waren de Nederlandse soldaten die hun vaderland vijf dagen lang verdedigden oorlogsmisdadigers? Velen zullen zeggen van niet. De vraag ligt echter een stuk gecompliceerder, wanneer dezelfde vraag met betrekking tot Duitse soldaten gesteld wordt.

Op 22 januari 2016 worden deze vragen aan de orde gesteld tijdens de jaarlijkse Holocaust Memorial Day, die plaatsvindt in het Academiegebouw in Utrecht. Op 1 november 2005 riep Kofi Annan, toenmalig secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de bevrijdingsdatum van Auschwitz, 27 januari 1945, uit tot herdenkingsdag: The Holocaust Memorial Day. In navolging op dit initiatief worden ieder jaar op deze datum wereldwijd de slachtoffers herdacht van de Holocaust en andere genocides. De Utrechtse Historische Studentenkring, de studievereniging van Geschiedenis, organiseert ieder jaar een Holocaust Memorial Day in opdracht van Universiteit Utrecht.

Dit jaar is gekozen voor een dubbel thema, namelijk ‘Schuldvraag en Daderprofielen’. Door onderscheid te maken tussen verschillende soorten misdaden en karakters ontstaat een gecompliceerder beeld van daderschap. Dit komt tevens naar voren in de schuldvraag die daaraan verbonden is. Emeritus hoogleraar dr. Abram de Swaan publiceerde in 2014 het boek Compartimenten van Vernietiging: over genocidale regimes en hun daders, dat precies deze spanning tussen daders en schuld beschrijft. Tijdens zijn lezing zal hij hierover verder uitweiden. Dr. Uğur Ümit Üngör vervolgt hierna het programma, waarbij hij de aandacht verschuift naar de rol van paramilitairen binnen genocide. Na de lunch zal dr. Christ Klep spreken over de moeizame verwerking van de genocide in Srebrenica door de Nederlandse staat. Als laatste is het woord aan mr. Reinhold Gallmetzer, Appeals Counsel bij het Internationaal Strafhof in Den Haag, die een juridische dimensie aan de dag zal toevoegen en daarbij vooral focust op de rol van elites binnen het georganiseerde systeem van massavernietiging. Aan het einde van de dag is er ruimte voor een discussie over de gepasseerde onderwerpen onder leiding van dr. Geraldien von Frijtag Drabbe Kunzel.

 

Als u deze dag wilt bijwonen, ontvangen wij graag een aanmeldingsbericht via hmd.uhsk@gmail.com

Ook is de organisatie voor nadere informatie bereikbaar op dit e-mailadres.