Een goede vriendin van mij maakt deel uit van een musicalgroep. Drie weken geleden voerden zij weer een show op in de plaatselijke schouwburg en ik besloot te gaan kijken. De musical heette ‘Pay it forward’. Het verhaal ging over een jongetje van 13 jaar die voor school iets moest bedenken wat de wereld zou veranderen. Hij bedacht iets wat, zonder dat hij het doorhad, een grootse uitwerking zou hebben. Voor drie mensen deed hij een goede daad, hij vertelde hen dat hij hier niks voor terug wilde, maar dat ze ook iets goeds moesten doen voor drie anderen. Op deze manier zouden goede daden steeds verdrievoudigd worden en zou dit veel mensen kunnen bereiken. Het was een leuke musical en ondanks dat het maar een verhaal was vond ik het wel iets om over na te denken. Zou dit kunnen werken in onze individualistische maatschappij?

Tijd om zelf een keten op gang te zetten had ik niet. Toch besloot ik om waar dat mogelijk was mijn kans aan te grijpen om een ander te helpen zonder dat het mij zelf iets zou opleveren. Dit leek moeilijker dan gedacht. Ik hoopte zelf op kleine situaties waarin mensen hun geld vergeten zouden zijn in de supermarkt en ik ze vriendelijk zou aanbieden om het voor ze te betalen. Jammer genoeg kwamen dit soort dingen niet op mijn pad, en om iemand nou op te dringen om zijn boodschappen te betalen leek me ook wat vreemd. Het was dus wachten op hulpzoekenden.

Na een avondje uit in Paradiso fietste ik met twee vriendinnen terug naar huis. De een was degene die in de musical speelde en de ander had hem samen met mij bezocht. We waren al een heel eind op weg toen we opeens een meisje tegen een gebouw zagen aanliggen. Terwijl we door fietsten vroegen we twijfelend aan elkaar of dat er nou wel goed uitzag. We besloten even te gaan kijken. En nee, een meisje in haar eentje 20 minuten uit het centrum chillend in haar eigen kots ziet er niet zo goed uit. Het bleek een Frans meisje te zijn die ontzettend dronken en totaal de weg kwijt was en nauwelijks in staat om te praten. We konden haar niet daar achterlaten dus besloten we uit te zoeken waar ze overnachtte.

Dit was een goede ‘Pay it forward’ dacht ik terwijl ik haar omhoog probeerde te tillen. Een ander helpen, en zelf werd ik er niet beter van. We zouden dik een uur later in ons bed liggen en bovendien liepen we het risico dat ze over ons heen zou kotsen met alle gevolgen van dien. Toevallig genoeg bleek haar hotel honderd meter verderop, iets waar we achter kwamen na haar een paar honderd meter de verkeerde kant op gesleept te hebben. Aangekomen bij het hotel was er een vriendelijke man die hielp om haar op haar kamer te krijgen en veilig boven de wc pot neer te planten. Terwijl ik haar naar het hotel sleepte kraamde ze iets uit over ‘how kind I was’. Ik zei vrolijk tegen haar: ‘No problem! Pay it forward!’. Het arme kind dacht dat ze me moest betalen, zo is het dus gesteld met onze maatschappij. Mensen verwachten kennelijk niet dat anderen iets voor hen doen zonder iets terug te willen. Onvoorwaardelijke hulp lijkt zeldzaam. Ik probeerde nog aan haar uit te leggen dat ze ook iets goeds moest doen voor een ander maar volgens mij viel ze in slaap (of coma) terwijl wij haar verplaatsten.
Ergens begrijp ik wel dat mensen niks van een ander verwachten. Nederlanders staan er nou eenmaal om bekend dat ze gierig zijn en doen ook rustig mee met de individualisering van de wereld. Negen van de tien keer zal iemand inderdaad niet jouw patatje betalen als je je geld bent vergeten, of het op zijn minst terugvragen. Toch wil ik graag geloven dat dit nog goed kan komen. Ik weet in ieder geval dat dit soort dingen bij jezelf beginnen. Een keertje niet egoïstisch zijn en je eigen haast opzijzetten om iemand anders ergens mee te helpen. Hoe vaker je het doet, hoe meer je zal merken dat zulke dingen terugkomen.  Mondiaal niveau zal dit concept misschien niet bereiken, maar alle kleine beetjes helpen. Kijk om je heen en zet jezelf een keer op de tweede plaats of doe iets onverwachts waarmee je een ander blij maakt. En als een ander iets voor jou doet, wees niet verbaasd, er bestaan gelukkig nog zulke mensen!