Liefde. Nooit zullen we erover uitgepraat raken. Afhankelijk van waar we vandaan komen, hoe we zijn opgegroeid en wat onze normen en waarden zijn, kunnen onze meningen over dit onderwerp erg van elkaar verschillen. In de westerse wereld is het vinden van de ware, trouwen en bij elkaar blijven het ideaal. Maar hoe achterhaald is deze ideologie? Het CBS meldt dat één op de drie huwelijken momenteel in een echtscheiding eindigt. Zou dat kunnen komen door het feit dat we het toch niet zo lang met elkaar kunnen uithouden, ondanks dat we het graag zouden willen? Is monogamie nog van deze tijd en zo niet, is polyamorie dan de oplossing?

Op 16 oktober organiseerde SPUI25 een lezing ‘Het einde van de monogamie’ in de Openbare Bibliotheek in Amsterdam. De sprekers van de avond waren filosoof en auteur van ‘Het Romantisch drama’ Jan Drost, bioloog Liesbeth Sterck en relatiecoach en voorzitter van de Stichting Polyamorie Nederland Benny Lobo. De voors en tegens van monogamie en polyamorie werden besproken. De 22-jarige journalistiek student en blogger over polyamorie Niki Alberti was die avond aanwezig op de lezing. “Op een gegeven moment vroeg Jan Drost aan het publiek wie denkt dat monogamie nog van deze tijd is. Ongeveer tien procent van de aanwezigen stak een hand in de lucht”, aldus Niki.

Polyamorie (afgekort PA) is een hot onderwerp op dit moment in de media. Het is niet zoals polygamie, waarbij één persoon tegelijkertijd gehuwd is met twee of meer personen. Bij PA gaat het om het kunnen aangaan van meerdere liefdesverbindingen waarbij alle betrokkenen op de hoogte zijn en ermee instemmen. Eerlijkheid is de sleutel en elkaar de vrijheid gunnen en niet zien als bezit de filosofie.

Ondanks dat het vaak in het nieuws is verschenen, is het geen nieuw fenomeen. Sinds de seksuele revolutie in de jaren 60 zijn verschillende vormen van seks en liefde meer openlijk aanwezig in onze samenleving. Monogamie was echter altijd de norm. Blijkbaar is de tijd inmiddels aangebroken waarin we ons afvragen of monogamie nog bij ons past.

Een antwoord op de vraag of monogamie achterhaald is, is niet eenvoudig te geven. Het ideale plaatje van het vinden van een soulmate zit mede dankzij de media diep in ons geworteld. Daarnaast spelen biologische-, sociaal culturele- en omgevingsfactoren een grote rol in het vormen van een beeld over de liefde.

Vanuit het biologisch perspectief stellen evolutiebiologen dat monogamie in onze natuur zit.  Na een vrijpartij tussen twee mensen komt  het hormoon oxitocine vrij waardoor partners zich meer aan elkaar hechten. Hierdoor zijn ze in staat om lang genoeg bij elkaar te blijven om voor hun kinderen te zorgen (Kahlya Ronde, kennislink). Ondanks onze monogame natuur, blijkt uit onderzoek van psycholoog Henk Noort dat een kwart van het aantal Nederlanders ooit wel eens vreemd is gegaan. Bij mannen zou het stiekeme gedrag verklaard kunnen worden door het feit dat het evolutionair gezien gunstig voor ze is om hun genen aan zo veel mogelijk vrouwen door te geven (Kahlya Ronde, kennislink).

Seksuele instincten hebben dus invloed op ons gedrag, maar we zijn lang niet meer de oermensen die we ooit waren. We leven inmiddels in complexe samenlevingen die volgens sociale, culturele, juridische en religieuze principes zijn georganiseerd (Kahliya Ronde, kennislink). We kunnen onze oerdriften dus onder controle houden en ons houden aan sociale afspraken. Hoe onze normen en waarden tot stand komen is ook afhankelijk van de tijdsgeest waarin we leven. Deze heeft invloed op hoe wij onder andere over relaties denken.

“We worden allemaal steeds ouder. Kun je je voorstellen dat je van je twintigste tot je tachtigste samen bent met dezelfde persoon?’’

Tijden veranderen en hoewel we ons graag vastklampen aan het oude ideaal, moeten we ons afvragen of de tijd waarin we leven dat nog wel toelaat.

“We worden allemaal steeds ouder. Kun je je voorstellen dat je van je twintigste tot je tachtigste samen bent met dezelfde persoon?’’ vraagt blogger Niki zich af. ‘’Het is een prachtig idee, maar ik denk gewoon dat het haast onmogelijk is zo lang met dezelfde persoon samen te blijven.’’ Volgens het CBS zullen er halverwege de eeuw door de toegenomen levensverwachting 1.3 miljoen hoogbejaarden (boven de tachtig) in Nederland zijn.

Deze hoogbejaarden zijn de nieuwe generatie Z van nu. Zij zijn tussen 1992 tot heden geboren en leven in compleet andere wereld dan voorgaande generaties. In een wereld waarbij individualisme en persoonlijke keuzevrijheid worden gestimuleerd en een maatschappij waar we 24/7 van informatie worden voorzien waardoor het absoluut onmogelijke niet meer bestaat (de Correspondent).  

“In een wereld waar geadverteerd wordt om vreemd te gaan, vind ik het een hele prestatie als men toch kiest voor monogamie”

Met maar één druk op de knop of een swipe naar links bieden zich weer duizenden nieuwe prikkelende opties aan. Keuze genoeg. Door de constante aanwezigheid van de media wordt het aangaan van nieuwe relaties makkelijker gemaakt. Denk aan websites zoals secondlove, die mensen aansporen om het avontuur buiten het huwelijk op te zoeken. “In een wereld waar geadverteerd wordt om vreemd te gaan, vind ik het een hele prestatie als men toch kiest voor monogamie”, zegt 40-jarige Anne in een discussie over polyamorie op Facebook.

Maar is de mens in praktijk wel in staat om jaloezie aan de kant te schuiven en zijn of haar partner met anderen te delen? “ Ik vraag me simpelweg af hoe dat dan moet, een relatie met meerdere mensen tegelijk,” zegt Niki. “Liefdevolle seks heeft een enorme bindende werking, waarbij mensen zich veilig voelen. Dit versterkt de band onderling. Het lijkt me lastig om seks te hebben met een vertrouwd persoon en diegene in de ogen te kijken, die band te voelen, terwijl je weet dat diegene hetzelfde met een ander deelt,” legt Drost uit bij de lezing van SPUI25 (Robin Alper,Vice).

“Ik kan ook inzien dat polyamorie op een bepaalde manier een soort single zijn is”

Tot slot ligt het ook deels aan je directe omgeving hoe je over polyamorie denkt. Hoe vaker je in aanraking komt met mensen die in PA geloven en hoe vaker het onderwerp in de media zal verschijnen, hoe minder raar het  eventueel in de oren zal klinken. “Zelf geloof ik heel erg in polyamorie en heb ook liever met meerdere mensen een relatie, zoals nu.  Hoewel ik ook wel inzie dat het op een bepaalde manier een soort single zijn is”, zegt journalistiek student Rosa.

Vraag je je af hoe een relatie met drie of meerdere personen werkt, kijk dan dit filmje terug van  RTL Late Nightof bezoek de website polyamorie.nl